A A A | zmień kontrast | Mapa strony | język: pl en de | rss ico-rss | ico-bip
logo-sroda-wlkp
Jesteś tutaj: Samorządowy Serwis Informacyjny Powiat Aktualności Aktualności Pozostały po nich guziki i nasza pamięć...

Pozostały po nich guziki i nasza pamięć...

77 lat temu, 3 kwietnia 1940r. sowieckie NKWD rozpoczęło likwidację obozów jenieckich, w których przebywali polscy oficerowie: w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Planowe i systematyczne egzekucje, trwały sześć tygodni... Oficerom zabierano pas główny, obrączkę, zegarek i krępowano ręce. Strzał w tył głowy i...piach, pas, krępowanie rąk, strzał w tył głowy i piach... i następny (slieduszczij), I tak dwadzieścia tysięcy razy... Wśród zamordowanych oficerów byli mieszkańcy Środy i okolic... Pamiętajmy, że 13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Zapalmy przy tablicy światełko pamięci

11.04.2017
  
                                               

Przypomnijmy. Jesienią 1939 roku Związek Sowiecki zgromadził polskich jeńców wojennych w kilku specjalnie utworzonym systemie obozów: w Kozielsku, Starobielsku, na wyspie jeziora Seliger k. Ostaszkowa,oraz w Miednoje i Twerze. Sowiecki aparat bezpieczeństwa dążąc do szybkiego zniszczenia struktur Państwa Polskiego, uderzył w jego filary, tj. wojsko, policję, wymiar sprawiedliwości, administrację cywilną, szkolnictwo, liderów partii politycznych i organizacji społecznych. W konsekwencji znacznemu osłabieniu uległa polska elita inteligencji i trzon polskiej armii. Taki był cel sowieckiej władzy w stosunku do Polski. W jego realizacji nie cofnięto się nawet przed ludobójstwem.
            13 kwietnia 1943 roku Niemcy ujawnili, że w lasach pod Katyniem, nieopodal Smoleńska na terenach radzieckich, wówczas okupowanych przez Niemców, znajdują się masowe groby polskich oficerów. Następnego dnia informacja o tym odkryciu opublikowana została w Warszawie - w „Nowym Kurierze", oraz w innych gazetach wydawanych w języku polskim przez niemieckie władze okupacyjne. Pierwsze informacje o zbrodni katyńskiej docierały do polskich miast i miasteczek już w kwietniu 1943 roku, min. za pośrednictwem  niemieckiej gazety „Ostdeutsche Beobachter".  Międzynarodowy Czerwony Krzyż odmówił wówczas wysłania komisji do Katynia. Niemcy przeprowadzili więc ekshumację z udziałem ekspertów różnych narodowości, umożliwili też przybycie delegacji z okupowanej Polski. W jej składzie był Józef Mackiewicz - polski pisarz i publicysta, który później tak relacjonował tamte wydarzenia:
„[...]Proszę sobie wyobrazić tysiące, tysiące trupów i wszystkie w mundurach oficerów polskich. Kwiat inteligencji, rycerstwo Narodu! Tworzą warstwy w głąb, warstwy ciał ludzkich, jedne na drugich. W dwóch największych grobach warstwa trupów sięgała dwunastu rzędów w głąb. Pomyśleć, że każda z tych pozycji leżących była ostatnim odruchem męki, rozpaczy, strachu i bólu..."[...]stawiających opór, jak to wykazały badania krępowano. Na kilka dni przed moim przybyciem dokonano wstrząsającego odkrycia. Oto w jednym z dołów znaleziono warstwy oficerów, których kładziono żywcem twarzami w dół, na poprzednio już zabite warstwy, albo jeszcze w konwulsjach przedśmiertelnych i rozstrzeliwano w pozycji leżącej..."
 
            W dołach śmierci spoczęło 34. mieszkańców Środy i okolic.
 
NAZWISKA ZAMORDOWANYCH ŚREDZIAN:
 
post. PP Leonard Ziuko - policjant,
ppor. rez. Józef Wolniewicz - kupiec,
st. post. PP Franciszek Dymkowski - policjant,
rtm. rez. Józef Milewski - agronom,
Stanisław Derczyński - kupiec,
post. PP Jan A Andrysiak-  policjant,
post. PP Tomasz Wojtkowiak - policjant,
por. rez. Piotr Bulik - dr weterynarii,
st. post. PP Franciszek Idaszak - policjant,
por. Janusz Antoni Raszkowski - oficer Wojska Polskiego,
post. PP Piotr Małecki - policjant,
st. post. Ignacy Kubiak-  policjant,
por. w st. sp. Wacław Burchardt - oficer Wojska Polskiego,
ppor. pilot rez. Maksymilian Wojciechowski- oficer Wojska Polskiego,
ppor. rez. Konrad Walerian Hawrenke - nauczyciel,
st. post. PP Kazimierz Leporowski - policjant,
kpr. pchor. rez. Witold Nowak - rolnik,
ppor. rez. Ignacy Woźny- nauczyciel,
post. PP Sylwester Kołodziejewski - policjant,
por. piech. Rez. Roman Zys - nauczyciel,
por. rez. Czesław Waligóra - ziemianin,
przod. PP Antoni Łopatka - policjant,
st. post. PP Stefan Kasprzak - policjant,
mjr. art. Marian Taczak - oficer Wojska Polskiego,
por. piech. rez. Zygmunt Długosz - nauczyciel,
por. rez. Zygmunt Bolesław Siciński - agronom,
ppor. rez. Marian Kaźmierowski - urzędnik,
ppor. rez. Witold Edmund Biały - rolnik,
por. rez. Kazimierz Henryk Woźny - dr medycyny,
st. przodownik PP Wincenty Kanon - Komendant Posterunku w Środzie Wlkp.
ksiądz pułk. Czesław Wojtyniak - kapelan Wojska Polskiego,
przodownik straży granicznej Józef Paczyński,
chor. piech. Walenty Kubacki - służba graniczna,
ppor. rez. Roman Meissner - nauczyciel,
 
Ich nazwiska zostały wyryte na pamiątkowej tablicy znajdującej się na murze przy średzkiej Kolegiacie. Uroczyste odsłonięcie tablicy miało miejsce siedem lat temu 21 kwietnia 2010 roku - w 70. rocznicę zbrodni.
 
Cześć Ich pamięci !
 
Pamiętajmy, że  13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. 
Zapalmy przy tablicy światełko pamięci
                                                                                 
Andrzej Gogulski
 
Fot. Janusz Świdulski
baner300x250