A A A | zmień kontrast | Mapa strony | język: pl en de | rss ico-rss | ico-bip
logo-sroda-wlkp
Jesteś tutaj:

Zakładamy firmę,

czyli jaki rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powinieneś wybrać.

Rodzaje działalności gospodarczej:
 
Jednoosobowa działalność gospodarcza (osoba fizyczna):
 
W pierwszej kolejności udajesz się do urzędu (miejskiego, gminnego), właściwego dla miejsca twojego zamieszkania, gdzie wypełniasz wniosek, w którym wpisujesz między innymi jaką działalność chcesz prowadzić, nazwę firmy i przewidywany termin rozpoczęcia działalności. Opłata za wpis kosztuje 100 zł. Najpóźniej po 14 dniach od złożenia dokumentów otrzymujesz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Twojej firmy. Z tym dokumentem udajesz się do miejscowego oddziału urzędu statystycznego, aby się tam zarejestrować i otrzymać numer identyfikacji statystycznej REGON. Mając już REGON, w ciągu 7 dni od daty otrzymania potwierdzenia o wpisie do ewidencji gospodarczej, musisz zgłosić się do Urzędu Skarbowego właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. Jeżeli prowadzisz firmę w innej dzielnicy, mieście czy gminie musisz też odwiedzić Urząd Skarbowy właściwy dla rejonu działania Twojej firmy. W Urzędzie Skarbowym miejsca zamieszkania będziesz rozliczał się z podatku dochodowego od osób fizycznych, a w Urzędzie Skarbowym miejsca prowadzenia działalności będziesz rozliczał podatek od towarów i usług. Rozpoczynając działalność wybierasz sobie formę opodatkowania - możesz wybrać opodatkowanie na zasadach ogólnych (prowadzisz wtedy księgę przychodów i rozchodów lub na własne żądanie księgi rachunkowe) albo opodatkowanie kartą podatkową (tylko niektóre rodzaje działalności - głównie usługi i handel spożywczy) lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (prowadzisz wtedy ewidencje przychodów). Mając REGON, zaświadczenie o wpisie do ewidencji i NIP można już zakładać konto w banku. Rozliczenia bezgotówkowe są wymagane w ZUS-ie oraz w Urzędzie Skarbowym. Warto poszukać banku gdzie zakładanie konta i wszelkie późniejsze formalności nie będą zajmowały kilku godzin dziennie. Zdecydowaną przewagę mają tutaj banki internetowe zwłaszcza, że opłaty są w nich na ogół niższe niż w normalnych bankach. Zaletą jednoosobowej działalności gospodarczej są proste metody zarządzania - Ty jesteś jedynym właścicielem i Ty sam podejmujesz decyzje, jeśli Twoja firma potrzebuje więcej środków to możesz "dołożyć" swoje prywatne pieniądze, jeśli masz nadmiar gotówki to możesz przełożyć ją do własnej kieszeni bez pytania o zgodę wspólników. Wadą jest to, że za zobowiązania powstałe w związku z prowadzeniem firmy odpowiadasz całym swoim majątkiem. Dotyczy to zarówno długów wobec kontrahentów jak i zobowiązań podatkowych i należności ZUS.
 
Spółka cywilna
 
Spółkę cywilną mogą zawierać co najmniej dwie osoby. Mogą to być osoby fizyczne albo prawne, wspólnikiem nie może być inna spółka cywilna. Tego rodzaju spółki z dniem 1 stycznia 2001 roku utraciły podmiotowość prawną - spółka nie jest już przedsiębiorstwem, przedsiębiorcami są poszczególni wspólnicy, którzy deklarują zamiar prowadzenia działalności z innymi przedsiębiorcami i to pod imieniem wspólników. Mimo tych zmian spółka cywila jest nadal jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, jest więc podatnikiem VAT, posiada własny NIP i REGON. W nowych spółkach wspólnicy występują o ich nadanie w imieniu spółki, gdyż w urzędach statystycznych (nadających REGON) i urzędach skarbowych (nadających NIP i rejestrujących podatników VAT) rejestracji nadal podlegają spółki. Spółka nie ma prawa do własnej nazwy - jedyną możliwością występowania wspólników pod wspólną nazwą jest, aby każdy z nich podał je w swoim zgłoszeniu jako własną.
Jeżeli chcesz prowadzić działalność w formie spółki cywilnej konieczne jest sporządzenie na piśmie umowy spółki. W umowie należy umieścić takie informacje jak:
  • kto z kim zawiera umowę
  • kto spółkę reprezentuje i w jaki sposób (stanowisko)
  • kto za co odpowiada a zwłaszcza kto odpowiada za księgowość oraz rozliczenia podatkowe i ZUS
  • zakres działalności
  • siedziba spółki i ewentualnie obszar działania
  • wysokość wkładów pieniężnych - kto ile wnosi
  • aport rzeczowy (świadczenie usług, praw i rzeczy) czyli kto wnosi budynek, kto samochód, a kto pomysł, patent i pracę
  • sposób uczestnictwa w zyskach i stratach
  • czas trwania spółki (jeżeli nie będzie - oznacza, że bezterminowo)
  • sposób rozwiązania spółki.
 
W przypadku braku szczegółowych rozstrzygnięć dotyczących udziałów w zyskach i stratach, wspólnicy dzielą się w równych częściach zyskiem jaki i odpowiadają majątkiem osobistym za straty spółki. Spółka cywilna nie jest podmiotem prawa, nie posiada więc własnego majątku. Zarówno wkłady wniesione przez wspólników jak i własność rzeczy ruchomych, nieruchomości i innych praw majątkowych nabywanych przez wspólników, stanowią majątek wspólny wspólników, a nie spółki. Każdemu ze wspólników przysługują równe prawa (proporcjonalnie do posiadanych udziałów) do wspólnego majątku wspólników. Majątek wspólny jest niezależny od ich majątku osobistego. W czasie trwania spółki jest on nienaruszalny, nie może być przez wspólnika wycofany, zbyty, a udziały w spółce mogą być przekazane osobie trzeciej tylko za zgodą pozostałych wspólników i tylko w formie wystąpienia ze spółki i przyjęcia nowego wspólnika. Gdy wspólnikami są tylko osoby fizyczne i gdy roczne przychody netto będą niższe niż 800 tysięcy EURO to można się w spółce cywilnej rozliczać za pomocą księgi przychodów i rozchodów. W spółkach cywilnych podatek VAT płaci spółka, natomiast podatek dochodowy płaci każdy ze wspólników od przypadającej na niego części dochodu. Zaletą spółki cywilnej jest łatwość jej utworzenia i późniejszego prowadzenia. Wadą jest to, że za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności, a także za inne zobowiązania spółki, odpowiadają wspólnicy majątkiem wspólnym i solidarnie każdy ze wspólników całym swoim majątkiem osobistym. Wierzyciele mają całkowitą dowolność, z którego majątku i w jakiej kolejności zaspokoją swoje roszczenia.
 
 
Spółka jawna
 
Przepisy definiują spółkę jawną jako spółkę osobową czyli taką, której funkcjonowanie jest oparte na bezpośrednim udziale i zaangażowaniu wspólników nie tylko wnoszących majątek, ale także poświęcających spółce swój czas i pracujących na jej rzecz, również reprezentujących ją w kontaktach z innymi firmami. Tego rodzaju spółka nie jest osobą prawną to znaczy, że każdy ze wspólników może ją reprezentować, a majątek jest wspólną własnością wspólników. Spółka może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Nazwa, pod którą spółka prowadzi przedsiębiorstwo podlega specjalnej ochronie. Wybierając nazwę musisz pamiętać, że powinna ona zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników. Umowa, identyczna jak dla spółki cywilnej, musi być zarejestrowana w sądzie rejonowym prowadzącym rejestr sądowy. Majątkiem spółki jest wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Odpowiedzialność wobec wierzycieli następuje w pierwszej kolejności z majątku spółki a następnie z całego majątku osobistego wspólników. Każdy wspólnik ma prawo do udziału w zyskach i uczestniczy w stratach stosownie do udziałów określonych w umowie spółki, a gdy udziały te nie są określone, do równego udziału w zyskach bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Spółki jawne są zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości czyli do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podobnie jak w spółkach cywilnych podatek VAT płaci spółka, natomiast podatek dochodowy płaci każdy ze wspólników od przypadającej na niego części dochodu. Zaletą spółki jawnej jest to, że łatwo ją utworzyć i nie wymaga dużych nakładów finansowych. Wadą jest to, że za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności, a także za inne zobowiązania spółki, odpowiadają wspólnicy majątkiem wspólnym i solidarnie każdy ze wspólników całym swoim majątkiem osobistym.
 
Spółka partnerska
 
 Jest to spółka osobowa utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej firmę pod własną nazwą. Spółka może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego zawodu. Partnerami mogą być wyłącznie osoby fizyczne uprawnione do wykonywania następujących wolnych zawodów: lekarz, lekarz stomatolog, lekarz weterynarz, pielęgniarka, położna, aptekarz, księgowy, biegły rewident, doradca podatkowy, broker ubezpieczeniowy, rzeczoznawca majątkowy, architekt, rzecznik patentowy i tłumacz przysięgły.
Umowa spółki partnerskiej musi być zawarta w postaci aktu notarialnego. Powinna zawierać:
  • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów
  • przedmiot działalności spółki
  • nazwiska i imiona partnerów, jeśli takich się wyznacza, do ponoszenia nieograniczonej odpowiedzialności za zobowiązania spółki
  • nazwiska i imiona partnerów, jeśli takich się wyznacza, do reprezentowania spółki
  • firmę (nazwę) i siedzibę spółki oraz czas jej trwania, jeśli jest oznaczony.
Do wniosku zgłoszeniowego do sądu gospodarczego należy dołączyć umowę i dokumenty potwierdzające uprawnienia każdego partnera do wykonywania wolnego zawodu. Spółki partnerskie są zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości czyli do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podobnie jak w spółkach jawnych podatek VAT płaci spółka, natomiast podatek dochodowy płaci każdy ze wspólników podobnie jak w przypadku prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej. Zaletą spółki partnerskiej jest to, że każdy wspólnik ponosi odpowiedzialność tylko za swoje działania, partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce.
 
Spółka komandytowa
 
W spółce komandytowej uczestniczą dwa rodzaje wspólników: przynajmniej jeden ze wspólników (komplementariusz) odpowiada wobec wierzycieli spółki całym swoim majątkiem, a odpowiedzialność co najmniej jednego (komandytariusza) jest ograniczona. Daje to możliwość przyjęcia do spółki wspólnika, który wniesie udział i który ma zagwarantowane, że w przypadku upadłości jego odpowiedzialność wobec wierzycieli nie przekroczy wartości sumy komandytowej (co to jest "suma komandytowa" patrz niżej). Jeśli komplementariuszem jest osoba prawna, jej nazwa musi się znaleźć w nazwie spółki.
Umowa spółki musi być zawarta w postaci aktu notarialnego, w której należy podać:
  • firmę i siedzibę spółki
  • przedmiot działalności spółki
  • czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony
  • oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową)
Spółka komandytowa nie jest osobą prawną, opodatkowany jest dochód każdego ze wspólników. Spółka, niezależnie od wielkości przychodów, prowadzi zawsze pełną księgowość. Jeśli jesteś komandytariuszem odpowiadasz za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej, ale masz niewielki wpływ na działalność spółki - komandytariusz nie figuruje w nazwie spółki, nie ma prawa (bez pełnomocnika) do prowadzenia spraw spółki, może jednak w każdej chwili kontrolować księgi rachunkowe i bilans spółki. Komplementariusze odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.
 
Spółka komandytowo-akcyjna
 
W spółce tej przedsiębiorstwo jest prowadzone pod własną nazwą, a wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz) odpowiada bez ograniczeń oraz co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Do założenia tego rodzaju spółki konieczny jest statut sporządzony w formie aktu notarialnego. Osoby podpisujące statut są założycielami spółki.
Powinien on zawierać:
  • firmę i siedzibę spółki
  • przedmiot działalności spółki
  • czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego komlementariusza oraz ich wartość
  • wysokość kapitału zakładowego, sposób jego zebrania, wartość nominalną akcji i ich liczbę z informacją, czy są to akcje imienne, czy na okaziciela (uwaga - kapitał zakładowy nie może być mniejszy niż 50 tysięcy złotych)
  • liczbę akcji poszczególnych rodzajów i związane z nimi uprawnienia
  • nazwiska i imiona lub nazwy komplementariuszy oraz ich siedziby i adresy
 
W zyskach spółki komlementariusz oraz akcjonariusz uczestniczą proporcjonalnie do wniesionych wkładów. Każdy komplementariusz ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, akcjonariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik. W tego rodzaju spółce można ustanowić radę nadzorczą, jeśli akcjonariuszy jest więcej niż 25, jej ustanowienie jest obowiązkowe. Rada sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki, członków rady powołuje i odwołuje walne zgromadzenie. Zaletą spółki komandytowo-akcyjnej jest możliwość pozyskania kapitału na rozwój firmy bez narażania jej na przejęcie przez konkurencję. Wadą są stosunkowo wysokie koszty jej utworzenia. Komplementariusz ponosi ryzyko odpowiedzialności za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki, ale ma mały wpływ na sposób prowadzenia działalności przez spółkę.
 
Spółki kapitałowe
 
Są to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne, jedyne posiadające osobowość prawną czyli mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwaną.
 
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
 
Nazwa jest nieco myląca - to nie sama spółka ponosi ograniczoną odpowiedzialność (ona odpowiada bez ograniczeń całym swoim majątkiem), ale wspólnicy - oni ryzykują tylko ten majątek, który wnieśli do spółki.
W tego rodzaju spółce minimalny kapitał zakładowy wynosi 50 tysięcy złotych, przy najmniejszym pojedynczym udziale 500 złotych. Do powstania tego rodzaju spółki wymaga się:
  • zawarcia umowy spółki
  • wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki
  • powołania zarządu
  • ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeśli wymaga tego ustawa lub umowa spółki
  • wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
 
Umowa spółki musi być zawarta w postaci aktu notarialnego i wpisana do rejestru sądowego. Umowa określa nazwę i siedzibę firmy, rodzaj przedsięwzięcia, czas trwania spółki, wysokość ustanowionego kapitału, a także liczbę i wysokość udziałów każdego ze wspólników. Najczęściej jest ona proporcjonalna do wniesionego kapitału. Umowa spółki powołuje również zarząd, który odpowiada za prowadzenie spraw spółki, a także reprezentuje spółkę w czynnościach sądowych i pozasądowych. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną i dlatego jest również odrębnym podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Zaletą tego rodzaju spółki jest to, że każdy wspólnik przed wierzycielami odpowiada do wysokości swoich udziałów i majątku spółki, ale jeśli to nie pokrywa roszczeń a ty jesteś w składzie zarządu spółki to odpowiadają dodatkowo wszyscy członkowie zarządu całym swoim majątkiem. Dużą wadą są również wysokie koszty związane z jej utworzeniem i funkcjonowaniem.
 
Spółka akcyjna
 
Celem utworzenia spółki akcyjnej jest zdobywanie dalszych funduszy kapitałowych drogą emisji akcji. Jednocześnie taka forma pozwala zaangażować w działalność gospodarczą także drobne kwoty (minimalna wartość nominalna akcji wynosi 1 złoty). Zawiązanie spółki następuje przez sporządzenie jej statutu w formie aktu notarialnego. Minimalny kapitał początkowy w tego rodzaju spółce to 500 tysięcy złotych. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, nie uczestniczą w zarządzaniu, a ich rola ogranicza się do wniesienia kapitału i ewentualnego pobierania dywidendy.
 
baner300x250